24 اسد
جرمنی، فرانکفورت
دو سال از سقوط آزادی بیان و رسانهها در افغانستان میگذرد. سقوط جمهوریت در افغانستان در 24 ماه اسد 1400 ه ش برابر با ۱۵ آگوست ۲۰۲۱ میلادی، مصادف شد با از بین رفتن ارزشهای بینالمللی و حقوق بشری، آزادی بیان، استقلال رسانهها و دسترسی به اطلاعات، در واقع سقوط دردناک جمهوریت منجر به نابودی حقوق مهم و اساسی شهروندان نیز گردیده است.
در دو سال گذشته، افغانستان به محیطی بسیار تاریک بدل شده است. روزنامهنگاران و فعالان رسانهای- به ویژه روزنامهنگاران زن – نخستین قربانیان تغییر اسفبار نظام در افغانستان بودند.
در زمان حاکمیت طالبان، تمام دستاوردهای ۲۰ سال اخیر در عرصهی رسانه یکی پس از دیگری از دست رفته است. اکثر روزنامهنگاران در شرایط بسیار دشوار، مجبور به ترک وطن شدند و کسانی که در وطن ماندند به تدریج کار و حقوق انسانی خود را از دست دادند. روزنامهنگاران تبعیدی در حالیکه با مشکلات مهاجرت به خارج از کشور درگیر هستند، رسانههای موجود داخلی نیز با فشارها ومحدودیتهای روزافزون رو برو هستند.
به نظر میرسد که آزادی بیان و رسانهها با تأثر و تأسف آخرین نفسهای خود را میکشد زیرا یکی از خواستههای این معاملهی مبهم، ممکن است پنهان ماندن فاجعه جاری در افغانستان و منطقه باشد! هر روز اخباری از کشتار، حوادث خونین، انفجار، آدم ربایی، شکنجه و درگیری در افغانستان میشنویم، اما تلاش جدی حاکمان این است که همه اینها پنهان بماند. از نظر ارتباطات بینالمللی، افغانستان و رویدادهای مرتبط با آن در حال تبدیل شدن به یک منطقه تاریکتر است. حوادث خونبار مانند گذشته مثل انفجار خونین روز دوشنبه در خوست نیز تکرار میشود که مردم از چگونگی و چرایی آن بیخبرند. همه چیز مبهم و مرموز است. پس از خروج نیروهای خارجی باز هم کسی نمی داند، چه کسی، توسط چه کسانی، چرا و چگونه کشته میشوند و دیگر چه دلیلی برای کشتار مردم بیگناه باقیاست؟ مردم هنوز در آتش حرص قدرت و سیاست شیادان قرن قربانی میشوند. و تریبونی برای بیان دردها و آلامشان ندارند.
در بیست سال گذشته – علیرغم مشکلات موجود در عرصههای سیاسی و اداری – آزادی بیان، تعدد رسانهها، وجود جامعهی مدنی و به ویژه حضور زنان در تمامی این عرصهها یک دستاورد تاریخی و بزرگ برای ملت افغانستان بهحساب میآمد. واکنش فعالان مدنی و اعتراضات زنان علیه استبداد و زیرپا گذاشتن حقوق و آزادیهای زنان در طی دو سال گذشته میتواند به عنوان نقطهی عطفی برای حفظ دستاوردهای گذشته باشد.
سازمان حمایت از خبرنگاران افغانستان برای حفاظت از این ارزشها ایجاد شده تا تعهد، تخصص و تجربهی کار در رسانهها و مسلک خبرنگاران افغانستان چه در داخل کشور و یا در تبعید را حفظ کند.
ما می خواهیم افغانستان هر چه زودتر به یک نظام دموکراتیک مستقل، ملی، قانونی و مشروع باز گردد. در این راستا نهادهای همکار بینالمللی با این سازمان در تعامل هستند. در آستانه دو سال جهل و تاریکی، یک بار دیگر تعهد، نیت و امید خود را نشان میدهیم و نمیگذاریم آزادی بیان و رسانهها در افغانستان نابود شود. ما به حمایت از مردم و همکاران خود در این زمینه ادامه خواهیم داد. امید است که آزادی بیان برای همیشه جاوید بماند، و صدای مردم افغانستان از رسانهها به ویژه رسانههای ملی بلند و حامی ارزشهای حقوق بشری باشد!
سازمان حمایت از خبرنگاران افغانستان