1401 خورشیدی – 2022 میلادی
معرفی
زیستن در قرن بیست و یکم که به نام عصر ارتباطات و اطلاعات یاد میشود مستلزم دسترسی سریع و همه جانبه به اطلاعات است. آزادی بیان، عملکرد مستقل رسانهها و حق دسترسی هر شهروند به اطلاعات به بخش اساسی کنشهای بین المللی بشر تبدیل شده است.
دستاورد بزرگ دموکراسی و جمهوری بیست ساله در افغانستان، تلاش برای دستیابی به استقلال مطبوعات و آزادی بیان بود که اکنون در افغانستان به بن بست رسیده است. بسیاری از اعضای جامعه ی رسانهای و مطبوعاتی از کشور مهاجرت کرده که منجر به پدیده ی فرار مغزها و گریز ظرفیتهای انسانی و فنی شده است.با این همه انتظار می رود:
آزادی بیان، حق دسترسی به اطلاعات، استقلال رسانه ها و تمام منابع انسانی در این زمینه باید حفظ شود
- از حقوق و آزادی رسانه ها حمایت شود
- این حق مردم افغانستان است که اطلاعات لازم را در چه در داخل و یا خارج از کشور به دست آورند
- روزنامه نگاران و خبرنگاران افغانستان در داخل و خارج از کشور باید یک بنیاد مشترک صنفی- مسلکی داشته باشند تا مشکلات و خواسته های خود را آزادانه بیان کنند و راه حلی برای آنها بیابند
- برای نجات خبرنگارانی که با تهدید و آسیب روانی روبرو هستند، اقدام شود
- برای دستیابی به اهداف فوق با کلیه سازمانهای معتبر بینالمللی، روابط منظم، منطقی و حرفهای برقرار شود
- ایجاد امکانات جامع برای افزایش ظرفیت و توانایی حرفهای خبرنگاران
- و ایجاد یک آدرس حرفهای برای خبرنگاران افغانستان در صورت نیاز به آموزشها و معلومات مسلکی
ما ژورنالیستان و خبرنگاران مقیم اروپا «سازمان حمایت از خبرنگاران افغانستان» را تأسیس کردیم که از آن به عنوان «سازمان» یاد می شود.
مخاطب
این سازمان با رسانه ها (روزنامه نگاران و کارمندان رسانه ها)، رسانه های داخلی و خارجی افغانستان، سازمانه ای بین المللی حامی خبرنگاران، نهادهای بین المللی در زمینه ی حقوق بشر، فرهنگ و مطبوعات و شخصیت های مستقل تأثیرگذار در این زمینه، ارتباط خواهد گرفت.
سه نوع ارتباط برای یک سازمان بسیار مهم است
:1- تا حد امکان با تمام روزنامهنگاران، خبرنگاران، رسانهها و نهادهای مطبوعاتی و رسانهای افغانستان که در داخل و خارج از کشور زندگی و فعالیت میکنند
.2 – ایجاد بانک اطلاعاتی از ژورنالیستان برای مشارکت و حضور فعال در یک شبکه حرفهای تا ایدهها، درخواستها، طرحها و چالشهای موجود را به اشتراک بگذارند
.3- تفاهم با سازمانهای بینالمللی، نهادهای مطبوعاتی، نهادهای حقوقی، قضایی و بشردوستانه که در حوزهی آزادی بیان فعالیت میکنند و میتوانند در مواقع لزوم برای دادخواهی از حقوق خبرنگاران افغانستان اقدام نمایند
.4- حضور کارشناسان، اساتید، متخصصان، حقوقدانان، روانشناسان، صاحبنظران و کسانی که می توانند در تحقق اهداف سازمان کمک کنند.
فعالیت ها
الف) فعالیت های داخلی سازمان
این سازمان در 20 آگوست سال (2022) اعلام موجودیت کرد.
در جولای 2023، این سازمان در آلمان به ثبت رسید و به طور رسمی مجوز فعالیت قانونی را دریافت کرد. سازمان اقدامات لازم را برای تکمیل ساختارهای سازمانی، اداری و فنی خود تا پایان سال 2023 انجام می دهد. سازمان در جهت جذب منابع مالی و حمایتهای لازم برای امور خود گام بر میدارد و ادارات ذیربط سازمان باید: منابع لازم برای نیازهای مالی کوتاه مدت تا پایان سال 2023 و حداکثر تا دو سال را بیابند.
فعال سازی وبسایت، صفحات شبکه های اجتماعی که می تواند پیام ها و اهداف سازمان را به طور موثر، سریع و گسترده انعکاس دهد.
تشکیل هیأت مدیره، کمیتههای مدیریتی و تخصصی.
ب) روابط خارجی سازمان
به منظور گسترش همکاری ها و ارتباطات بینالمللی، کمیتهی ویژهی سازمان برای تقویت روابطی که قبلاً به ضرورت آن اشاره شده است، کار می کند.
اولویت:
الف: خبرنگاران، رسانه ها و نهادهای حقوقی افغانستان؛
ب: سازمان های خارجی؛
ج: شخصیت ها و نهادهای کمک کننده
از نظر ظرفیت سازی، افزایش ظرفیت های مسلکی، پژوهشی و علمی، این بخش دارای سه بخش اصلی است
:1- ایجاد آرشیو:
در این بخش سعی بر آن است تا اسناد تاریخی از سیر روزنامه نگاری و ژورنالیزم در افغانستان بایگانی شود. تمامی کتب دانشگاهی، نشریه ها و جریده ها به همراه معرفی بنیان گذاران ژورنالیزم از عصر شمس النهار تا دوره ی کنونی.
اسناد حقوقی: اعلامیه های بین المللی، کنوانسیون ها، قوانین و رویه ها. در این میان، اولویت با اسنادی است که افغانستان امضا کرده و در آن عضویت دارد. از تصویب اعلامیه حقوق بشر تا سایر اسناد نوین.
کلیه اسناد حقوقی ملی در سطح افغانستان، از دورهی سراج الاخبار، قوانین، لوایح، ساختارها و غیره. اسناد مربوط به بیستمین سالگرد جمهوری در اولویت قرار دارند
.2- تولید محتوا ، ویرایش متون راهنما
اطلاعیهها، پیامها، تحلیلها، مشاورههای حقوقی، اسناد رهنما و بر اساس سوابق، چشمانداز و مأموریت سازمان در برنامههای زمانی مشخصی برای آینده ترتیب و تنظیم میشود
.3- پژوهش، آموزش و ظرفیت سازی
مبانی ژورنالیزم، راهنمای روزنامه نگاری و روزنامه نگاری ایمن در زمان بحران، روزنامه نگاری در دیاسپورا یا مهاجرت (رهنمودهای حقوقی و حرفه ای)
کارگاهها، سمینارها، سمپوزیومها، نشستهای تحلیلی، دورههای کوتاهمدت و میانمدت و متون اطلاعاتی پشتیبانی (ترجمه، گردآوری، ویرایش و انتقال تجربیات) در قالبهای آنلاین و حضوری.
رهنمودها و آموزش برای حمایت ویژه از خبرنگاران زن و سایر خبرنگاران آسیب پذیر.
روزنامه نگاری به عنوان حرفه ای که به سرعت در حال تغییر است. روزنامه نگاری آنلاین و شهروند خبرنگاری همزمان با تکنولوژی، مبانی روزنامه نگاری جریان اصلی یا سنتی را دگرگون کرده است، این آموزش ها و پژوهش ها به چگونگی تفکیک اطلاعات حقیقی از اطلاعات نادرست (فیک نیوز) روش های روزنامه نگاری آنلاین، اخلاق روزنامه نگاری و شیوه های روزنامه نگاری تحقیقی می پردازد.
دادخواهی
یکی از وظایف اصلی این سازمان دادخواهی و حمایت از حقوق اولیه ی خبرنگاران افغانستان است. خبرنگارانی که در شرایط بحرانی زندگی و کار می کنند. برای حمایت از آنها در موقعیت های مختلف، در زمینه های زیر باید برنامه ریزی کرد:
برای خبرنگاران در داخل و یا خارج از افغانستان چه می توان کرد؟
آسیب پذیرترین رسانه ها کسانی هستند که در سایه سیاه رژیم های استبدادی فعالیت می کنند. سازمان باید از رسانه ها و خبرنگارانی که در فضای فعلی افغانستان فعالیت می کنند، حمایت کند و برای خبرنگارانی که با تهدید، دستگیری و شکنجه مواجه می شوند، دادخواهی نماید.
دریافت اطلاعات دقیق از وضعیت رسانه ها و خبرنگاران مقیم افغانستان و انتشار آن در مواقع ضروری. ارتباط دایمی با نهادهای حقوقی و حمایتی بین المللی و ایجاد بورد ویژه حقوقی-مشاورهای به نام “صدای وجدان افغانستان” که شامل کارشناسان و مدافعان داخلی و خارجی می باشد.
در صورت ایجاد مکانیزم شفاف و قابل قبول برای همه، پیشنهاد ایجاد صندوق کمک مالی تحت نظارت ویژه برای حمایت اضطراری از خبرنگاران.
در میان مدت
ایجاد انجمنی برای انتخاب و توزیع جوایز معتبر سالانه برای خبرنگاران افغانستان-
تلاش برای روشنشدن سرنوشت خبرنگاران پناهجو که در پاکستان، ایران، آسیای میانه و کشورهای عربی از طریق رایزنی و تفاهم با نهادهای بین المللی برای نجات آنها
– همکاری با خبرنگارانی که در کشورهای مختلف جهان مهاجر شده اند و تلاش برای حل مشکلات خاص آنان. خبرنگاران حرفه ای نباید از حرفه و شغل خود دور بمانند. یکی از ترس ها این است که روزنامه نگاران و روزنامه نگاران مهاجر در کشورهای غربی طبق قوانین خاص مهاجرت مجبور به کار در زمینه های فیزیکی و غیرحرفه ای شوند. در این راستا این سازمان اقدامات مقتضی را انجام خواهد داد، در صورت ثبات در کشور و استقرار حاکمیت ملی، برای بازگشت نیروی انسانی جامعه ی رسانه ای تلاش خواهد شد.