برنامه راهبردی سازمان حمایت از خبرنگاران افغانستان

1401 خورشیدی – 2022 میلادی

معرفی

زیستن در قرن بیست و یکم که به نام عصر ارتباطات و اطلاعات یاد می­شود مستلزم دسترسی  سریع و همه­ جانبه به اطلاعات است. آزادی بیان، عملکرد مستقل رسانه­‌ها و حق دسترسی هر شهروند به اطلاعات به بخش اساسی کنش­‌های بین المللی بشر تبدیل شده است.

دستاورد بزرگ دموکراسی و جمهوری بیست ساله در افغانستان، تلاش برای دست­یابی به استقلال مطبوعات و آزادی بیان بود که اکنون در افغانستان به بن­ بست رسیده­ است. بسیاری از اعضای جامعه­ ی رسانه­‌ای و مطبوعاتی از کشور مهاجرت کرده که منجر به پدیده­ ی فرار مغزها و گریز ظرفی­ت‌های انسانی و فنی شده­ است.با این ­همه انتظار می ­رود:

   آزادی بیان، حق دسترسی به اطلاعات، استقلال رسانه­ ها و تمام منابع انسانی در این زمینه باید حفظ شود

  •   از حقوق و آزادی رسانه­ ها حمایت شود
  •    این حق مردم افغانستان است که اطلاعات لازم را در چه در داخل و یا خارج از کشور به دست آورند
  •   روزنامه­ نگاران و خبرنگاران افغانستان در داخل و خارج از کشور باید یک بنیاد مشترک صنفی- مسلکی داشته­ باشند تا مشکلات و خواسته­ های خود را آزادانه بیان کنند و راه­ حلی برای آنها بیابند
  •    برای نجات خبرنگارانی که با تهدید و آسیب روانی روبرو هستند، اقدام شود
  •    برای دست­یابی به اهداف فوق با کلیه سازمان­های معتبر بین­المللی، روابط منظم، منطقی و حرفه­ای برقرار شود
  •     ایجاد امکانات جامع برای افزایش ظرفیت و توانایی حرفه­ای خبرنگاران
  •    و ایجاد یک آدرس حرفه­ای برای خبرنگاران افغانستان در صورت نیاز به آموزش­ها و معلومات مسلکی

ما ژورنالیستان و خبرنگاران مقیم اروپا «سازمان حمایت از خبرنگاران افغانستان» را تأسیس کردیم که از آن به عنوان «سازمان» یاد می­ شود.

 

مخاطب

این سازمان با رسانه­ ها (روزنامه­ نگاران و کارمندان رسانه­ ها)، رسانه­ های داخلی و خارجی افغانستان، سازمان­ه ای بین­ المللی حامی خبرنگاران، نهادهای بین­ المللی در زمینه­ ی حقوق بشر، فرهنگ و مطبوعات و شخصیت­ های مستقل تأثیرگذار در این زمینه، ارتباط خواهد گرفت.

سه نوع ارتباط برای یک سازمان بسیار مهم است

:1-    تا حد امکان با تمام روزنامه­نگاران، خبرنگاران، رسانه­ها و نهادهای مطبوعاتی و رسانه­ای افغانستان که در داخل و خارج از کشور زندگی و فعالیت می­کنند

.2 –    ایجاد بانک اطلاعاتی از ژورنالیستان برای مشارکت و حضور فعال در یک شبکه حرفه­ای تا ایده­ها، درخواست­ها، طرح­ها و چالش­های­ موجود را به اشتراک بگذارند

.3-    تفاهم با سازمان­های بین­المللی، نهادهای مطبوعاتی، نهادهای حقوقی، قضایی و بشردوستانه که در حوزه­ی آزادی بیان فعالیت می­کنند و می­توانند در مواقع لزوم برای دادخواهی از حقوق خبرنگاران افغانستان اقدام نمایند

.4-     حضور کارشناسان، اساتید، متخصصان، حقوق­دانان، روان­شناسان، صاحب­نظران و کسانی که می توانند در تحقق اهداف سازمان کمک کنند.

فعالیت­ ها

الف) فعالیت­ های داخلی سازمان

این سازمان در 20 آگوست سال (2022) اعلام موجودیت کرد.

در جولای 2023، این سازمان در آلمان به ثبت رسید و به طور رسمی مجوز فعالیت قانونی را دریافت کرد. سازمان اقدامات لازم را برای تکمیل ساختارهای سازمانی، اداری و فنی خود تا پایان سال 2023 انجام می ­دهد. سازمان در جهت جذب منابع مالی و حمایت­های لازم برای امور خود گام بر می­دارد و ادارات ذیربط سازمان باید: منابع لازم برای نیازهای مالی کوتاه مدت تا پایان سال 2023 و حداکثر تا دو سال را بیابند.

 

  فعال­ سازی وب­سایت، صفحات شبکه­ های اجتماعی که می­ تواند پیام­ ها و اهداف سازمان را به طور موثر، سریع و گسترده انعکاس دهد.

تشکیل هیأت مدیره، کمیته­های مدیریتی و تخصصی. 

ب) روابط خارجی سازمان

به منظور گسترش همکاری­ ها و ارتباطات بین­المللی، کمیته­ی ویژه­­ی سازمان برای تقویت روابطی که قبلاً به ضرورت آن اشاره شده است، کار می­ کند.

اولویت:

الف: خبرنگاران، رسانه­ ها و نهادهای حقوقی افغانستان؛

ب: سازمان های خارجی؛

ج: شخصیت­ ها و نهادهای کمک­ کننده

از نظر ظرفیت ­سازی، افزایش ظرفیت­ های مسلکی، پژوهشی و علمی، این بخش دارای سه بخش اصلی است

:1- ایجاد آرشیو:

در این بخش سعی بر آن است تا اسناد تاریخی از سیر روزنامه­ نگاری و ژورنالیزم در افغانستان بایگانی شود. تمامی کتب دانشگاهی، نشریه ­ها و جریده­ ها به­ همراه معرفی بنیان گذاران ژورنالیزم از عصر شمس النهار تا دوره­ ی کنونی.

اسناد حقوقی: اعلامیه­ های بین­ المللی، کنوانسیون­ ها، قوانین و رویه­ ها. در این میان، اولویت با اسنادی است که افغانستان امضا کرده و در آن عضویت دارد. از تصویب اعلامیه حقوق بشر تا سایر اسناد نوین.

کلیه اسناد حقوقی ملی در سطح افغانستان، از دوره­ی سراج الاخبار، قوانین، لوایح، ساختارها و غیره. اسناد مربوط به بیستمین سالگرد جمهوری در اولویت قرار دارند

.2- تولید محتوا ، ویرایش متون راهنما

اطلاعیه‌ها، پیام‌ها، تحلیل‌ها، مشاوره‌های حقوقی، اسناد رهنما و بر اساس سوابق، چشم‌انداز و مأموریت سازمان در برنامه‌های زمانی مشخصی برای آینده ترتیب و تنظیم می‌شود

.3-  پژوهش، آموزش و ظرفیت­ سازی

مبانی ژورنالیزم، راهنمای روزنامه­ نگاری و روزنامه­ نگاری ایمن در زمان بحران، روزنامه­ نگاری در دیاسپورا یا مهاجرت (رهنمودهای حقوقی و حرفه­ ای)

کارگاه‌ها، سمینارها، سمپوزیوم‌ها، نشست‌های تحلیلی، دوره‌های کوتاه­مدت و میان­مدت ​​و متون اطلاعاتی پشتیبانی (ترجمه، گردآوری، ویرایش و انتقال تجربیات) در قالب‌های آنلاین و حضوری.

رهنمودها و آموزش برای حمایت ویژه از خبرنگاران زن و سایر خبرنگاران آسیب ­پذیر.

روزنامه ­نگاری به عنوان حرفه­ ای که به سرعت در حال تغییر است. روزنامه­ نگاری آنلاین و شهروند خبرنگاری همزمان با تکنولوژی، مبانی روزنامه­ نگاری جریان اصلی یا سنتی را دگرگون کرده­ است، این آموزش­ ها و پژوهش­ ها به چگونگی تفکیک اطلاعات حقیقی از اطلاعات نادرست (فیک نیوز) روش های روزنامه نگاری آنلاین، اخلاق روزنامه ­نگاری و شیوه­ های روزنامه­ نگاری تحقیقی می­ پردازد.

دادخواهی

یکی از وظایف اصلی این سازمان دادخواهی و حمایت از حقوق اولیه­ ی خبرنگاران افغانستان است. خبرنگارانی که در شرایط بحرانی زندگی و کار می­ کنند. برای حمایت از آنها در موقعیت­ های مختلف، در زمینه های زیر باید برنامه ­ریزی کرد:

برای خبرنگاران در داخل و یا خارج از افغانستان چه می ­توان کرد؟

آسیب پذیرترین رسانه­ ها کسانی هستند که در سایه سیاه رژیم ­های استبدادی فعالیت می­ کنند. سازمان باید از رسانه ­ها و خبرنگارانی که در فضای فعلی افغانستان فعالیت می کنند، حمایت کند و برای خبرنگارانی که با تهدید، دستگیری و شکنجه مواجه می ­شوند، دادخواهی نماید.

دریافت اطلاعات دقیق از وضعیت رسانه­ ها و خبرنگاران مقیم افغانستان و انتشار آن در مواقع ضروری. ارتباط دایمی با نهادهای حقوقی و حمایتی بین­ المللی و ایجاد بورد ویژه حقوقی-مشاوره­ای به نام “صدای وجدان افغانستان” که شامل کارشناسان و مدافعان داخلی و خارجی می ­باشد.

در صورت ایجاد مکانیزم شفاف و قابل قبول برای همه، پیشنهاد ایجاد صندوق کمک مالی تحت نظارت ویژه برای حمایت اضطراری از خبرنگاران.

در میان مدت

ایجاد انجمنی برای انتخاب و توزیع جوایز معتبر سالانه برای خبرنگاران افغانستان-

       تلاش برای روشن­شدن سرنوشت خبرنگاران پناه­جو که در پاکستان، ایران، آسیای میانه و کشورهای عربی از طریق رایزنی و تفاهم با نهادهای بین المللی برای نجات آنها

–       همکاری با خبرنگارانی که در کشورهای مختلف جهان مهاجر شده­ اند و تلاش برای حل مشکلات خاص آنان. خبرنگاران حرفه­ ای نباید از حرفه و شغل خود دور بمانند. یکی از ترس ها این است که روزنامه نگاران و روزنامه نگاران مهاجر در کشورهای غربی طبق قوانین خاص مهاجرت مجبور به کار در زمینه های فیزیکی و غیرحرفه ای شوند. در این راستا این سازمان اقدامات مقتضی را انجام خواهد داد، در صورت ثبات در کشور و استقرار حاکمیت ملی، برای بازگشت نیروی انسانی جامعه­ ی رسانه ای تلاش خواهد شد.