در سطح جهانی، خشونت و جنایات علیه خبرنگاران اغلب توسط افراد قدرتمند، گروههای جنایتکار، سازمانها و حتی دولتها انجام میشود؛ کسانی که در بسیاری اوقات قانون نمیتواند آنها را به چنگال عدالت بسپارد.
این مشکل بهویژه در کشورهای جهان سوم یک مشکل بزرگ محسوب میشود و آزادی بیان، استقلال رسانهها، حق دسترسی به اطلاعات و فعالیتهای حرفهای خبرنگاری را با موانع و محدودیتهای جدی مواجه کرده است. از همین رو، هر سال دوم نوامبر در سطح جهانی بهعنوان روز پایان دادن به معافیت از جرایم علیه خبرنگاران گرامی داشته میشود.
امسال این روز در حالی به خبرنگاران افغانستان رسید که گروه حاکم در افغانستان بر رسانهها و خبرنگاران سایه سنگین سانسور، محدودیت، تهدید و استبداد را گسترش داده اند.
آمارها نشان میدهند که از سال ۱۳۸۰ تا ۱۴۰۰ به اساس آمار منتشره ۱۲۸ خبرنگار در افغانستان جان خود را از دست دادهاند، صدها نفر زندانی، شکنجه یا تهدید شدهاند و یا دستکم شغل خود را از دست دادهاند. پس از سال ۱۴۰۰ و روی کار آمدن گروه طالبان، این موارد چنان افزایش یافته که شمار آنها از حساب خارج شده است، و تقریباً دیگر قوانین، انجمنها و سازمانهای ویژهای که بتوانند بر جرایم دولتی و غیردولتی علیه خبرنگاران نظارت و بررسی کنند، در داخل کشور وجود ندارد.
افغانستان که اکنون به یکی از کشورهای پرخطر برای رسانهها تبدیل شده، در این روز صدای جامعه رسانهای آن تقریباً شنیده نمیشود.
سازمان حمایت از خبرنگاران افغانستان، که حمایت همهجانبه از جامعه رسانهای افغانستان را در رأس وظایف خود قرار داده است، به مناسبت این روز توجه جهانیان و نهادهای مسئول را به دو مورد جلب میکند:
۱. پایان دادن به معافیت از جرایم علیه خبرنگاران در داخل افغانستان و مطرح کردن این موضوع در سطح جهانی و کار روی یک سازوکار مشترک، عملی و مؤثر برای مقابله با این خشونت و بحران و مطالبه حقوق خبرنگاران.
۲. پایان دادن به بیتوجهیها نسبت به خبرنگاران افغان که از افغانستان خارج شدهاند و در تبعید بهسر میبرند. ما معتقدیم اگر خبرنگاران افغان در تبعید از ابتداییترین حقوق خود محروم باشند، امکان اشتغال حرفهای نداشته باشند و در ایران، پاکستان و برخی دیگر از کشورهای منطقه با ترس، بیسرنوشتی، محرومیت و تهدید زندگی کنند، این بزرگترین جرایم علیه خبرنگاران محسوب میشود و تقریباً تمامی دولتها و سایر افراد حقیقی یا حقوقی که چنین جرایمی را علیه آنها انجام میدهند، از هرگونه پیگرد قانونی معاف هستند.
باید دوم نوامبر را به روزی تبدیل کنیم که توجه جهانیان را به وضعیت بسیار پیچیده و ناگوار خبرنگاران افغان جلب کنیم و از تمام سازمانهای مرتبط و جهانی بخواهیم برای احقاق حقوق این خبرنگاران مظلوم که در شرایط بسیار دشواری گرفتارند، صدای خود را بلند کنند.
سازمان حمایت از خبرنگاران افغان تمام تلاش خود را در این زمینه به کار خواهد بست تا بتواند توجه جهانیان و تمام نهادهای مرتبط را به وضعیت خبرنگاران افغان جلب کند و در این زمینه سازوکارهای عملی برای احقاق حقوق طرح و به اجرا درآورد.
با حرمت؛
سازمان حمایت از خبرنگاران افغانستان